“Samenwerking tussen academici en de zakenwereld? Een must, ook in de logistiek.”

Prof. Dr-Ing. Johannes Fottner (TUM) deelt zijn visie op automatisatie in de logistieke sector

 

“Logistieke processen op een holistische manier benaderen”. Prof. Dr.-Ing. Johannes Fottner is meteen duidelijk over hét recept van de toekomst om logistieke automatisatie in goede banen te leiden. Deze Duitse onderzoeker is sinds 2016 verbonden aan de ‘Technische Universität München’, maar was in een eerdere levensfase onder meer aan de slag bij Swisslog Group en Mias Group (CEO). “Eigenlijk voelt het academische onderzoek niet aan als een nieuwe job of een nieuwe fase. Ik heb altijd geijverd en blijf ijveren voor een nauwe verweving tussen de academische en de corporate wereld.”  

 
Multidisciplinair denken als startpunt 


De meest disruptieve technologische uitvinding aller tijden? Over die vraag hoeft Johannes Fottner geen seconde na te denken: “De elektrificatie van onze samenleving blijft op nummer één staan als grootste technologische vooruitgang, samen met de switch van paard naar auto als transportmiddel. Alle innovaties die nadien hebben plaatsgevonden, zijn op de ene of de andere manier afgeleide processen.” 

De professor haalt het e-commerceplatform Amazon aan als voorbeeld: “Amazon is, met alle respect, niet meer dan een combinatie van bestaande technologieën. Zelfs het internet, niet meer weg te denken uit onze maatschappij, is het resultaat van een intelligente samenstelling van bestaande knoppen en verbindingen.”   

Is onze ‘industry 4.0’ dan veel minder vooruitstrevend dan we zelf geloven? Neen. Volgens de professor zit de huidige innovatie vooral in de holistische manier om naar processen en obstakels te kijken. “Pakweg 20 jaar geleden waren specialisten erg gegeerd, nu is een multidisciplinaire aanpak strategisch vaak de beste keuze. Dat geldt in de logistieke sector en bij uitbreiding ook in de academische en de zakenwereld.” Voor Fottner zijn dit trouwens geen twee aparte werelden, maar één enkel universum dat de toekomst definieert.  
 
 
 

Technologie vóór of tegen de mens?

 
Wie op een holistische manier naar logistieke processen kijkt, heeft vroeg of laat te maken met het spanningsveld tussen technologie en mens. Fottner spreekt echter niet graag over spanning. “Het tijdperk dat machines als een bedreiging voor de mens worden beschouwd, ligt bijna definitief achter ons. De mens aanvaardt stilaan dat machines slimmer worden en de rol spelen van een collega die naast hem staat. Dat is een positieve evolutie in onze mindset.”

Fottner roept op om wel te blijven waken over de menselijkheid tijdens de automatisatie van processen. “Technologie moet ondersteunend blijven en als mens moeten we de processen in handen houden. Een uitstekend voorbeeld zijn ziekenhuizen waar technologie het medisch en verzorgend personeel ondersteunt zodat die meer tijd kunnen besteden aan patiëntenzorg.” 

Of de rolverdeling altijd duidelijk zal zijn? “Neen, de rol die de mens vervult in bijvoorbeeld logistieke processen zal variëren en contextgevoelig zijn. Soms zal de mens in een iets mee controlerende positie staan, soms zal de technologie de bovenhand nemen. Wie die dynamiek aanvaardt, is al een goed eind weg om technologie en mens succesvol te laten samenwerken.”  

Daarnaast roept Fottner op om automatisatie op zich niet als dé heilige graal te beschouwen. De doeltreffendheid van het te automatiseren proces is minstens even belangrijk. “Wie inefficiënte processen automatiseert, creëert geautomatiseerde inefficiënte processen.”
 
 

Logistieke automatisatie, van ‘herkenning’ naar ‘perceptie’

 

Eén van de domeinen die Fottner onderzoekt, is de evolutie van identificatietechnologie. De professor beschouwt deze technologie niet alleen als een deel van automatisatie, maar ook als een brug tussen technologie en mens. “Technologie werd oorspronkelijk vooral ingezet voor herkenningsopdrachten. Denk maar het aan het scannen van barcodes. Dankzij de technologische ontwikkelingen gaan robots en machines echter ook steeds meer aan perceptie doen, net zoals wij als mens aan perceptie doen van de omgeving.”


Fottner verwijst naar het LOCO-project (‘Logistics Objects in Context’) van de TUM-universiteit: tijdens een logistiek proces worden er beelden gemaakt. Die beelden vormen een dataset die de detectie van logistiek-specifieke objecten verbetert. “Logistieke contexten zijn vaak bijzonder complex. Ik geloof sterk in het model waarbij machines perceptietaken uitvoeren en samen met de mens de wirwar van logistieke knopen kan ontwarren.”  


Hoe kijkt de professor in het algemeen naar de toekomst van de logistieke sector? Door het innovatieve karakter en de steeds meer multidisciplinaire aanpak van de logistieke sector, ziet Fottner een sleutelrol weggelegd voor de logistiek in de circulaire economie. “De logistiek zet vlot technologieën in uit andere contexten en sectoren en is op die manier een voorloper. Ik ben verheugd dat ik met mijn praktijkgericht onderzoek een steentje kan bijdragen aan de toekomst.”


Bio Prof. Dr.-Ing. Johannes Fottner

Professor Fottner (1971) richt zich met zijn onderzoek op verschillende aspecten van technische logistiek, zoals de optimalisatie van materiaalstromen met innovatieve technologieën zoals RFID en de logistieke planning met digitale tools. Hij legt sterk de nadruk op de praktische toepassing van onderzoeksresultaten, met name bij kleine en middelgrote ondernemingen. Zijn leerstoel beheert ook het Logistiek-Innovatiecentrum en het RFID-Anwenderzentrum München. Na zijn studie werktuigbouwkunde en promotie aan de TUM bekleedde hij managementposities bij Swisslog en de MIAS Group. Sinds 2016 is hij hoogleraar Technische Logistiek aan de TUM. 


Website Technische Universität München: www.tum.de

Deze lees je misschien ook graag